Wystawa upamiętniająca Konstytucję 3-go Maja

Serdecznie zapraszam do szkolnej biblioteki, gdzie przygotowałam dla Was kilka informacji na temat okoliczności uchwalenia Konstytucji 3-go Maja. Każdego roku upamiętniamy to wydarzenie jako jedno z najważniejszych w historii Polski, warto więc wiedzieć, dlaczego dzień ten jednoczy myśli wszystkich Polaków.

 

Konstytucja 3-go Maja - uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczpospolitej. Ponieważ trudno konkretnie stwierdzić, co jest konstytucją, a co nią nie jest, istnieją sprzeczne informacje na temat kolejności  powstawania konstytucji w świecie. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3-go Maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną, spisaną konstytucją.
Pracę nad ustawą rządową rozpoczął król Stanisław August Poniatowski, wraz z kilkoma parlamentarzystami i intelektualistami, podczas Sejmu Czteroletniego w 1788 roku.
Konstytucję 3-go Maja uchwalono w najbardziej sprzyjających dla uchwalenia pierwszych dniach maja, gdyż większość posłów opozycji, sprzeciwiających się konstytucji, była jeszcze na urlopie wielkanocnym.  Zlekceważono też konieczność przebywania na sali obrad minimum połowy posłów. Po siedmiogodzinnych obradach, ignorując protesty, konstytucję przyjął Sejm, wbrew powszechnemu mniemaniu król Stanisław August Poniatowski nigdy nie podpisywał konstytucji, gdyż nie przewidywała tego procedura ustawodawcza. Natomiast po uchwaleniu konstytucji odbyło się uroczyste zaprzysiężenie, w którym brali udział król, senatorowie i posłowie.

Postanowienia Konstytucji 3-go Maja:

· Katolicyzm ustanowiono religią panującą.
· Ustanowiono wolność wyznania.
· Pozbawiono praw politycznych szlachtę gołotę.
· Na mieszczan rozciągnięto przywilej: „Nikogo nie uwięzimy bez wyroku sądowego".
· Wprowadzono trójpodział władzy.
· Tron Polski miał być dziedziczny.
· Rzeczpospolita stała się monarchią konstytucyjną.
· Zniesiono wolne elekcje, konfederacje.
· Decyzje Sejmu miały być wiążące dla sejmików wojewódzkich.
· Sejm składał się z dwóch izb - wybieranych na dwuletnią kadencję.
· Co 25 lat od uchwalenia Ustawy Rządowej zbierać się miał Sejm Konstytucyjny, który mógł zmienić konstytucję.
· Władzę wykonawczą oddano Straży Praw, czyli rządowi, w której skład wchodzili: król, prymas i pięciu ministrów wyznaczonych przez króla.
· Chłopi przeszli pod opiekę rządu.

W gablotach znajdziecie między innymi reprodukcje obrazów z czasu uchwalenia konstytucji.

Agata MARZEC